అనంతమైన సముద్ర గర్భం అంతులేని వింతలకు, అద్భుత జీవరాశులకు నిలయం. ఆ నీలి ప్రపంచంలోని వైవిధ్యాన్ని, విశేషాలను ప్రాచీన పద్య విద్యలో మేళవించి తెలుగు పాఠక లోకానికి అందించిన విశిష్ట కావ్య సంపుటి "జలచర విన్యాసం". ప్రముఖ కవయిత్రి, రచయిత్రి శ్రీమతి నాగమంజరి గుమ్మా గారు ఈ గ్రంథాన్ని రచించారు.
ఈ పుస్తకంలో నిత్యం చూసే సాధారణ చేపలే కాకుండా, మరణం లేని 'లాబ్‌స్టర్', కిరణజన్య సంయోగక్రియ జరిపే 'లీఫ్ షీప్ సీ స్లగ్', సముద్రపు అడుగున అదృశ్యమయ్యే పారదర్శక 'గ్లాస్ ఆక్టోపస్', తీరాన్ని శుభ్రపరిచే 'శాలీ లైట్ ఫుట్ క్రాబ్', పవిత్ర సాలిగ్రామాలను చెక్కే 'వజ్రకీట' వంటి అత్యంత అరుదైన 108 సముద్ర జీవులను పద్య రూపంలో అభివర్ణించారు.
తేటగీతి, ఆటవెలది ఛందస్సుల్లో సాగే రసవత్తరమైన పద్యాలతో పాటు, ప్రతి జీవి జీవన విధానం, ఆవాసం, ఆహారపు అలవాట్లను వివరించే సరళమైన వచన తాత్పర్యాన్ని అందించడం దీని ప్రత్యేకత. విజ్ఞాన శాస్త్రానికి పద్య సౌందర్యాన్ని అద్దిన ఒక సచిత్ర ఎన్‌సైక్లోపీడియాలాంటి ఈ పుస్తకం విద్యార్థులకు, సాహితీ ప్రేమికులకు, పర్యావరణ ప్రియులకు ఒక అపురూప కానుక!